ოსკარის ნომინაციების მთავარი გაკვირვება: დოკუმენტური ფილმი „ვივა ვერდი!“

წლევანდელი კინოაკადემიის ჯილდოების ნომინაციებს სიურპრიზები არ მოკლებია, მათ შორის ქეით ჰადსონის ნომინაცია საუკეთესო მსახიობი ქალის კატეგორიაში, ფილმის „იურული სამყარო: აღორძინება“ (Jurassic World Rebirth) აღიარება საუკეთესო ვიზუალური ეფექტებისთვის და „ბოროტის“ (Wicked: For Good) სრული არარსებობა. თუმცა, ოსკარის ნომინაციების ყველაზე დიდი თავსატეხი დოკუმენტური ფილმის „ვივა ვერდი!“ (Viva Verdi!) ნომინაცია იყო „საუკეთესო ორიგინალური სიმღერის“ კატეგორიაში, სინგლისთვის „სიხარულის ტკბილი სიზმრები“ (Sweet Dreams of Joy). როგორც ჩანს, „ვივა ვერდის!“ ნომინაცია მოხდა ფილმების „ავატარი: ცეცხლი და ფერფლი“ (Avatar: Fire and Ash) სიმღერის „ერთად ვიოცნებოთ“ (Dream as One), „უმაღლესიდან უდაბლესამდე“ (Highest 2 Lowest) სიმღერის „უმაღლესი 2 უდაბლესი“ (Highest 2 Lowest), „ფორმულა 1“ (F1) სიმღერის „დრაივი“ (Drive) და „ბოროტის“ (Wicked: For Good) ორივე სიმღერის ხარჯზე. ყველაზე გასაოცარი ის იყო, რომ ჯილდოების უმეტეს პროგნოზისტს ეს ფილმი რადარზეც კი არ ჰქონია. „ვივა ვერდი!“ მხოლოდ რამდენიმე კინოთეატრში გამოვიდა კვალიფიკაციის მისაღებად და არც „საუკეთესო დოკუმენტური ფილმის“ მოკლე სიაში მოხვედრილა, არც სხვა კატეგორიებში. თუნდაც „საუკეთესო ორიგინალური სიმღერის“ კატეგორია კრიტიკის საგანი იყოს (განსაკუთრებით კი დაიენ უორენის შეუპოვარი მხარდაჭერის გამო), „ვივა ვერდის!“ ნომინაცია ყურადღებას ამახვილებს ფილმზე, რომელიც სხვაგვარად ვერ მიიღებდა ასეთ აღიარებას. 80-წუთიანი დოკუმენტური ფილმი იკვლევს პენსიაზე გასული საოპერო მომღერლებისა და სხვა მუსიკოსების ცხოვრებას, რომლებიც მილანში მდებარე „კაზა ვერდის“ (Casa Verdi) თემში დასახლდნენ. ეს არის პენსიონერთა საზოგადოება, რომელიც მისი დამაარსებლის, ჯუზეპე ვერდის სახელს ატარებს. იტალიელი კომპოზიტორი განთქმული საოპერო კომპოზიტორი იყო, ხოლო მის სახელზე აგებული საზოგადოება ემსახურება ადგილს, სადაც ხელობის ყოფილ ოსტატებს შეუძლიათ გააგრძელონ თავიანთი უნარების განვითარება და დაუკავშირდნენ ახალგაზრდა, დამწყებ ხელოვანთა თაობას. თუმცა მისმა აღიარებამ, შესაძლოა, გაღიზიანება გამოიწვია იმ ადამიანებში, ვინც ოსკარებისგან პროგნოზირებადობას ელის, „ვივა ვერდი!“ დამოუკიდებელი კინემატოგრაფიის ისეთი კეთილი, გულწრფელი ნამუშევარია, რომლის ხილვაც სასიამოვნოა ყოველ დაჯილდოების სეზონზე. წლევანდელი „საუკეთესო დოკუმენტური ფილმის“ კატეგორიის ნომინანტებს შორის მნიშვნელოვანი ტიტულებია ძლიერი პოლიტიკური განზრახვებით, მაგრამ „ვივა ვერდი!“ დაკვირვებითი ფილმია, რომელიც შექმნილია ძლიერი ინტერვიუებითა და „კაზა ვერდის“ მაცხოვრებლების ყოველდღიური ცხოვრების კადრებით. მიუხედავად იმისა, რომ ფილმის საწყისი სეგმენტები ვერდის მუსიკოსის მიღწევებს ეძღვნება, რაც ხსნის, თუ რატომ ჰქონდა მას ასეთი ამბიციური დაწესებულების შექმნის რეპუტაცია, ის ძირითადად შედგება ამჟამინდელ მაცხოვრებლებთან ინტერვიუებისგან, რომლებიც თავიანთ გამოცდილებაზე საუბრობენ და თავიანთ ფესვებს უბრუნდებიან. კონკრეტული ფოკუსის არარსებობა, რადგან დოკუმენტური ფილმი ერთ ცენტრალურ ფიგურაზე არ არის ორიენტირებული, მისი უპირატესობაა, რაც მის მიზნებს უფრო თავისუფალს ხდის. მათთვისაც კი, ვისაც ოპერის მიმართ მცირე ინტერესი აქვს, „ვივა ვერდის!“ აქვს გამაძლიერებელი გზავნილი ცხოვრების გვიან ეტაპზე ვნებების გაყოლის უნარზე; ფილმი ამას ამ ხელოვანთა „მესამე აქტს“ უწოდებს. ეს იყო კინოსთვის საუკეთესო ათწლეული? „ვივა ვერდის!“ მსგავსი ფილმისთვის ძნელი იქნებოდა რაიმე მნიშვნელოვანი პრიზის მოპოვება, რადგან მისი საპროდუსერო ღირებულებები და კადრების ხარისხი ბევრად ჩამორჩება მის კონკურენტებს; მიუხედავად იმისა, რომ ის მომხიბვლელია, „ვივა ვერდი!“ არ უნდა შევადაროთ ისეთ დოკუმენტურ ფილმებს, როგორიცაა „ალაბამას გადაწყვეტილება“ (The Alabama Solution) ან „ბატონი არავინ პუტინის წინააღმდეგ“ (Mr. Nobody Against Putin), რომელთა სუბიექტებიც სიცოცხლეს რისკავდნენ. თუმცა, „სიხარულის ტკბილი სიზმრები“ ღირებული შესვლაა „საუკეთესო ორიგინალური სიმღერის“ რბოლაში, რადგან ის კლასიკური მუსიკის ფორმის გამოჩენას აღნიშნავს, რომელიც ამ კატეგორიაში ყოველთვის არ არის აღიარებული. ასევე სასიამოვნოა იმის ხილვა, რომ „საუკეთესო ორიგინალური სიმღერის“ ნომინანტი რეალურად არის ჩართული თავად ფილმის სტრუქტურაში, რადგან კატეგორიის მრავალი წინა გამარჯვებული და ნომინანტი მხოლოდ დასკვნითი ტიტრების სცენაშია შეტანილი. მიუხედავად იმისა, რომ ისეთი ფილმების ნომინაციები, როგორიცაა „ერთი ბრძოლა მეორის მიყოლებით“ (One Battle After Another) და „ფორმულა 1“ (F1), ხელს უწყობს მათ უკვე არსებული წარმატების დადასტურებას, „ვივა ვერდის!“ აღიარებამ ოსკარებზე, შესაძლოა, მას უფრო ფართო აუდიტორია მოუპოვოს. ფილმის დებიუტი ვუდსტოკის კინოფესტივალზე შედგა, შემდეგ ის სანტა-ბარბარას საერთაშორისო კინოფესტივალზე აჩვენეს, სანამ Laemmle’s Theaters-ის Monica Film Center-ში შეზღუდული ჩვენება ექნებოდა ჯილდოებისთვის კვალიფიკაციის მისაღებად. თუმცა ჯერ არ არის დადასტურებული, თუ სად გამოჩნდება შემდეგი ან იგეგმება თუ არა ციფრული გამოშვება, ძნელი წარმოსადგენია, რომ კინოაკადემიის ჯილდოზე ნომინირებული ფილმი დიდხანს დარჩეს უცნობი. იმის გარდა, რომ რეჟისორ ივონ რუსოსა (Yvonne Russo) და სიმღერის კომპოზიტორ ნიკოლას პაიკს (Nicholas Pike) შედეგად უფრო მეტი შესაძლებლობა მიეცემათ, „ვივა ვერდი!“ შესაძლოა, სტუდიებს შთააგონებს, უფრო ახლოს შეხედონ დოკუმენტურ ფილმებს, რომლებიც ფესტივალების წრეზე მოგზაურობენ. სხვა არაფერი თუ არა, „ვივა ვერდი!“ თითქოს მიუთითებს, რომ ჯილდოს ღირსი ნამუშევრები ყველაზე მოულოდნელ ადგილებში შეიძლება გამოჩნდეს. ოსკარების ინტერესებში შედის მრავალფეროვანი ფილმების ნომინირება ქვედა კატეგორიებში, ნაცვლად იმისა, რომ აღიარების უმეტესი ნაწილი მხოლოდ რამდენიმე ტიტულს მიენიჭოს. ყველაზე ამაღელვებელი ნომინაციები მრავალი ფილმიდან მოდიოდა, რომლებიც მძიმე კონკურენტებად არ ითვლებოდნენ და სხვაგან ყურადღება არ მიუღიათ, მაგალითად, „მახინჯი დედინაცვალი“ (The Ugly Stepsister) საუკეთესო მაკიაჟისა და ვარცხნილობის კატეგორიაში, „გამანადგურებელი მანქანა“ (The Smashing Machine) იმავე კატეგორიაში და სხვები.